امروز پنجشنبه ، 30-5-93 کارت شارژ شارژ مستقیم همراه اول RSS تماس با ما تبلیغات در سایت آگهی رایگان تالارگفتمان صفحه اصلی
زناشویی همسرداری سبک زندگی روانشناسی دین و احکام استخاره پزشکی و سلامت تغذیه و سلامت خانمها آقایان کودکانه خانه داری زیبایی و آرایش آموزش آشپزی داستانهای کوتاه مطالب اختصاصی
اخبار ایران و جهان اخبار ورزشی اخبار حوادث اخبار اجتماعی اخبار اقتصادی اخبار فرهنگی فرهنگ و هنر سینما سرگرمی انواع فال طالع بینی گوناگون تصویری جالب اس ام اس خنده دار
بخش علمی
پر بیننده ها
آخرین خبرها پربیننده های اخبار

وبگردی

بهداشت بلوغ پسران مراحل وخصوصيات آن

irib.ir :بلوغ يک دوره خاص و مشخصي است که از طريق بعضي تغييرات در تکامل و رشد فرد شناخته مي شود . اين تغييرات در هيچ زمان ديگري در طول حيات فرد اتفاق نمي افتد و ويژگيهاي خاصي دارد که...

irib.ir :بلوغ يک دوره خاص و مشخصي است که از طريق بعضي تغييرات در تکامل و رشد فرد شناخته مي شود . اين تغييرات در هيچ زمان ديگري در طول حيات فرد اتفاق نمي افتد و ويژگيهاي خاصي دارد که مهم ترين آنها عبارتند از :

الف ) بلوغ دوره کوتاهي را شامل مي شود : بلوغ دوره نسبتاُ کوتاهي است و از ۲ تا ۴ سال طول مي کشد و معمولاً به سه مرحله تقسيم مي شود .

مرحله قبل از بلوغ : در اين مرحله صفات ثانويه جنسي پديدار مي شود ( پيدايش مو در صورت پسران و در ناحيه اندامهاي تناسلي هر دو جنس و تغيير آهنگ صدا در پسران ) ولي اعضاء تناسلي و توليد مثل هنوز کاملاً رشد نکرده اند . اين دوره که اوايل نوجواني است سنين ۱۲-۱۰ سالگي را شامل مي شود .

مرحله بلوغ جنسي : در اين مرحله ضمن ادامه بروز صفات ثانويه جنسي ، سلولهاي جنسي هم پيدا مي شوند و اسپرم هاي زنده در ادرار پسران يافت مي گردد . اين دوره که سنين ۱۴-۱۳ سالگي را در بر مي گيرد ، اواسط نوجواني است .

مرحله بعد از بلوغ ؛ در اين مرحله صفات ثانويه جنسي کاملاً ظاهر شده اند و عمل اعضاء تناسلي و توليد مثل کامل است . اين دوره که سنين ۱۹-۱۵ سالگي را شامل مي شود ، اواخر نوجواني است.

ب ) بلوغ زمان تغييرات سريع است : بلوغ يکي از دو مرحله در سرتاسر طول حيات زندگي هر فرد است که با تغييرات مشخص و رشد سريع در همه اندامهاي بدن همراه است . ( مرحله ديگر از دو مرحله ياد شده ، دوره جنيني و شش ماه اول زندگي نوزاد است ) . اين رشد سريع و ناگهاني يک تا دو سال قبل از اينکه پسر يا دختر به بلوغ جنسي برسند شروع مي شود و شش ماه تا يک سال بعد از آن هم ادامه مي يابد ، بنابراين دوره کامل اين مرحله رشد سريع حدوداً سه سال طول مي کشد .

تغييرات ناگهاني و سريعي که هنگام بلوغ اتفاق مي افتد موجب سراسيمه شدن ،‌ دستپاچگي و نگراني نوجوانان مي شود و در خيلي از موارد منجر به بروز رفتارهاي ناهنجار و غيرمطلوبي در آنان مي گردد .

ج ) بلوغ دوره منفي گرايي است : نوجوان در اوايل بلوغ دچار منفي بافي مي شود و نگرش و رفتاري منفي در پيش مي گيرد . جملاتي همچون « نه خودم از پسش برمي آيم » ، به من نگوئيد چه کار بکنم و چه کار نکنم » ، « کاري به کارم نداشته باشيد » در اين دوره به وفور شنيده مي شود . اين روش کوشش جديدي است تا نوجوان به والدين و اطرافيان خود بگويد و بفهماند که جوانان افکار و رفتاري دارند که مربوط به خودشان است . منفي بافي در واقع وسيله اي کلامي براي بيان خشم است . والدين ممکن است در اين مرحله درباره انتخاب دوستان ، همسالان ، آداب معاشرت و اصول و اعتقادات با فرزندان خود مشاجره کنند . بايد بدانيم افراد هر نسل از نظر نوع لباس و آرايش موها وانتخاب دوستان و رفقا با والدين خود اختلاف نظر دارند . البته والدين در طول حيات خود با استفاده از منابع و تجارب فراوان به باورها و اعتقاداتي رسيده اند که به آنها پاي بندند ولي بايد به آرامي وبا قابليت انعطاف پذيري ، خودشان را با شرايط جديد وفق دهند ؛ زيرا در مواردي که نظرها و ارزشهاي والدين به ميزان چشم گيري با عقايد نوجوانان متفاوت باشد احتمال پيدايش تعارض در نوجوان فزوني مي گيرد و او را دچار سردرگمي مي کند که عاقبت خوشي ندارد .

د ) سن رسيدن به بلوغ متفاوت است ؛ بلوغ مي تواند در هر زماني بين ۱۰ تا ۱۹ سالگي اتفاق افتد ، ولي متوسط سن بلوغ در دختران ۱۱ سالگي است و پسران يک يا دو سال بعد از آن به سن بلوغ مي رسند . اين تفاوتها در سن بلوغ به همان اندازه که مربوط به خود فرد است به مسايل اجتماعي هم در هر دو جنس مربوط مي شود .

چون در مراحل بلوغ ( قبل از بلوغ ، بلوغ جنسي ، و بعد از بلوغ ) نوجوان با تغييرات و مشکلاتي مواجه مي شود ،‌ بايد والدين و يا آنان که به نوجوان نزديکند به آرامي و با توضيح کافي او را در جريان اين تغييرات قرار دهند . بروز صفات ثانويه جنسي در مرحله قبل از بلوغ ، اولين انزال ( احتلام ) يعني خروج مني در پسران در زمان بلوغ ، آشنا کردن نوجوانان با مسايلي که در دوره بعد از بلوغ ممکن است براي آنان پيش بيايد (‌ مانند : استعمال مواد مخدر ، مشروبات الکلي ، مفاسد اجتماعي ، معاشرت و هم نشيني با دوستان ناباب و منحرف ، مشاهده فيلم هاي ويدئويي غيرمجاز و جنسي و ... ) از مواردي است که بايد به آن توجه کافي داشت .

رعايت بهداشت فردي در زمان بلوغ و توجه به احکام شرعي و بجاي آوردن نماز ،‌ روزه ، و غسل در مواقع لازم از ديگر مواردي است که بايد با دقت و بيان روشن براي نوجوانان شرح داده شود .

علل بلوغ

هورمونها باعث بروز بلوغ مي شوند از حدود ۵ سال قبل از بلوغ جنسي ، ميزان کمي از هورمونهاي جنسي توليد و ترشح مي شوند ، که اين ميزان به تدريج در دوران بلوغ افزايش مي يابد و سبب تکامل ساختماني دستگاه تناسيلي و عمل غدد جنسي مي شود .

اين هورمونها از غده اي به نام هيپوفيز که در قاعده مغز قرار دارد و نيز از غدد جنسي ( بيضه ها در پسران و تخمدانها در دختران ) ترشح مي شوند و با تأثيرگذاري بر ساير غدد و اثر متقابل بر يکديگر سبب رشد و تکامل بيضه و ساير اعضاء تناسلي و بروز صفات ثانويه جنسي مي شوند . اين اثرات متقابل در تمام طول حيات باروري افراد ادامه دارد و بتدريج کاهش مي يابد .

بنابراين پيدايش بلوغ بر اثر ترشح هورمونهاي جنسي است و فعاليت هاي هورموني سبب بروز تظاهرات بلوغ مي شود که صفات اوليه و ثانويه جنسي ناميده مي شوند . صفات اوليه جنسي مربوط به مقاربت جنسي و توليد مثل است که در ارتباط با اعضاي دستگاه تناسلي است و صفات ثانويه جنسي شامل رويش موي صورت و ناحيه تناسلي و بم شدن و تغيير آهنگ صدا در پسران و رويش موي ناحيه تناسلي و تغييرات اندامها در دختران است .

در زمان بلوغ هورمونهاي جنسي به تدريج افزايش مي يابند و تغييرات بدني را سبب مي شوند . بنظر مي رسد در سن ۱۶ تا ۱۷ سالگي سطح هورمون مردانه ( تستوسترون ) در خون خيلي زياد مي شود و سپس به آهستگي کاهش مي يابد تا در افراد بزرگسال به ميزان ثابتي برسد .

تغييرات جسمي در دوران بلوغ

هنگام رشد سريع و ناگهاني دوران بلوغ ، از نظر جسماني تغييراتي در نوجوانان به وجود مي آيد که اغلب موجب اضطراب ، دست پاچگي و نگراني آنها مي شود و اگر از اتفاقاتي که براي آنها پيش مي آيد اطلاع و آگاهي نداشته باشند چه بسا اين دل نگرانيها ادامه پيدا کند و در تعدادي از نوجوانان در مراحل زندگي اثرات سوء و زيان باري برجاي بگذارد . به طور کلي چهار تغيير مهم جسمي در نوجوانان پيدا مي شود که عبارتند از :

تغيير در اندازه بدن

تغيير در اندامهاي بدن

رشد و تکامل صفات اوليه جنسي

رشد و تکامل صفات ثانويه جنسي

* تغيير در اندازه بدن

تغيير در اندازه بدن شامل افزايش وزن و طول قد است .

افزايش سريع قد در مراحل اوليه بلوغ اتفاق مي افتد و حداکثر اين افزايش در پسران در ۱۴ سالگي است . بيشترين افزايش طول قد در سال بعد از بلوغ است و بعد از آن سرعت رشد کاهش پيدا مي کند و اين کاهش تا سن ۲۰ و ۲۱ سالگي ادامه مي يابد . به علت دوره طولاني رشد ، قد پسران معمولاً‌ بلندتر از دختران است .

* افزايش وزن

افزايش وزن در هنگام بلوغ فقط مربوط به افزايش چربي نيست ، بلکه به رشد و تکامل استخوان و عضله نيز مربوط است . به همين جهت با وجود اينکه پسران و دختران در دوران بلوغ به سرعت افزايش وزن پيدا مي کنند ، باريک و لاغر و استخواني به نظر مي رسند . در پسران حداکثر افزايش وزن غالباً يک يا دو سال ديرتر از دختران پيش مي آيد و بيشترين مقدار آن در ۱۶ سالگي است و بعد از آن افزايش وزن کمتر است .

البته چاق شدن پسران و دختران در دوران بلوغ هم غير معمول نيست . در نزديک شروع بلوغ در سنين ۱۰ تا ۱۲ سالگي معمولاً در ناحيه شکم ، رانها ، گردن و گونه چربي جمع مي شود ولي بعد از کامل شدن بلوغ و زمانيکه رشد سريع قد شروع مي شود اين چربي ها به تدريج کمتر مي شوند .

* تغيير در اندامهاي بدن

بعضي از نقاط بدن که در سالهاي اوليه زندگي به تناسب خيلي کوچک هستند در زمان بلوغ بزرگ مي شوند ؛ اين حالت بخصوص در بيني ، پاها و دستها بيشتر مشاهده مي شود . به هر حال بيشتر اين تغييرات قبل از بلوغ پايان مي پذيرد .

در کودکان بزرگتر ، در مقابل تنه باريک و بلند ، شانه ها و قسمت تهيگاه ، پهن مي شوند و کمر هم عريض مي شود . ساقها به تناسب بيشتر از تنه رشد مي کنند و فرد در ابتدا بلند به نظر مي رسد به تدريج وقتي تنه کشيده شد و رشد کمر متوقف گرديد ، بدن اندازه و نسبتهاي فرد بالغ را پيدا مي کند .

درست قبل از بلوغ ،‌ رشد ساقها متناسب با رشد تنه نيست و اين حالت تا ۱۵ سالگي ادامه مي يابد . در کودکاني که بلوغ ديررس دارند رشد ساقها براي مدت طولاني ادامه دارد ودر نتيجه اين کودکان ساقهاي بلندتري نسبت به همسالان خود دارند .

خيلي از تغييرات ياد شده در بالا در بازوها هم اتفاق مي افتد و کودکاني که بلوغ ديررس دارند بازوهاي بلندتري دارند . اين تغييرات باعث مي شود يک نوجوان در ابتداي دوران رشد ظاهر متناسبي نداشته باشد .

صفات اوليه جنسي

صفات اوليه جنسي مربوط به فعاليت بيضه ها و آلت تناسلي است . بيضه ها غدد جنسي مردانه و عضو اصلي توليد مثل مرد هستند . اين غدد اسپرم مردانه و هورمون تستوسترون توليد مي کنند و توليد اسپرم در تمام طول حيات مرد ادامه دارد .

بيضه ها در ۱۴ سالگي فقط ۱۰ درصد رشد دارند و بعد ازيک يا دو سال سرعت رشد آنها افزايش مي يابد و سپس کند مي شود به طوري که در ۲۰ تا ۲۱ سالگي اين رشد کامل مي گردد . بيضه ها در هواي گرم از بدن فاصله مي گيرند و برعکس در هواي سرد به بدن نزديکتر مي شوند . به طور طبيعي بيضه سمت راست کمي بالاتر از سمت چپ قرار دارند و بخوبي قابل لمس اند . اگر فردي تورم ، قرمزي يا سنگيني در بيضه هايش احساس کند و يا در هنگام لمس به توده سفتي بربخورد و يا اينکه يکي از بيضه ها را لمس نکند بايد با مشورت والدين خود به پزشک مراجعه کند .

کمي بعد ازآنکه رشد سريع بيضه ها شروع شد رشد آلت تناسلي مشخصاً نمايان مي شود . اولين مرحله رشد طولي است و در تعقيب آن به تدريج بر قطر آلت افزوده مي شود . اندازه آلت تناسلي مانند ساير اندامها از فردي به فرد ديگر متفاوت است . بعضي از نوجوانان از نازکي آلت تناسلي خود نگران اند و براي مدتي اين احساس را دارند که رشد آن عادي نيست و ممکن است نتوانند وظايف زناشويي را انجام دهند ، که البته باور غلطي است .

وقتي اعضاي تناسلي فرد عملاً فعال و بالغ شدند ، در اثر تحريک جنسي آلت تناسلي بزرگ و سفت مي شود که به اين حالت نعوظ مي گويند . علت نعوظ تجمع خون در آلت تناسلي است . بعد از نعوظ ممکن است مني ( مايع لزجي است که حاوي اسپرم يا نطفه مرد است ) از آن خارج شود . اين اولين انزال که يکي از معيارهاي بلوغ است معمولاً در هنگام خواب پيش مي آيد . اگر در مورد انزال چيزي به نوجوان گفته نشده باشد دچار نگراني و اضطراب خواهد شد ، ولي بايد بداند که اين يکي از مراحل رشد و تکامل است وامري طبيعي است که از سلامت وجود او خبر مي دهد و نبايد باعث نگراني شود .

صفات ثانويه جنسي

ظاهر پسران و دختران در مراحل رشد و تکامل دوران بلوغ بطور فزاينده اي با هم تفاوت پيدا مي کند . اين تغيير که معلول رشد تدريجي صفات ثانويه جنسي است آنها را از هم متمايز مي سازد . چون صفات مورد نظر مستقيماً ارتباطي با توالد و تناسل ندارند به آنها ثانويه گفته مي شود . تا وقتي که ظاهر پسر و دختر کودکانه است کششي نسبت به هم ندارند ولي وقتي صفات ثانويه جنسي نمايان شد اين کشش پيدا مي شود .

صفات ثانويه جنسي در مردان عبارتند از :

رويش موهاي زهار ( شرمگاه ) اين موها حدود يک سال بعد از شروع بزرگ شدن بيضه ها و آلت تناسلي ظاهر مي شوند . شروع رويش موها از ابتداي بلوغ تا ۱۵ سالگي و قبل ازاولين انزال مي باشد . در ابتدا اين موها کم ، نازک و ظريف اند و بتدريج تيره رنگ ، زبر و مختصري پيچ دار مي شوند .

رويش موي صورت ، زيربغل وافزايش موي بدن : رويش اين موها پس از تکميل رشد موهاي زهار اتفاق مي افتد . بعضي افرد پرموتر از ديگران هستند و در بعضي ممکن است موهاي روي قفسه صدري رشد نکند .

زبر شدن پوست : پوست زبر مي شود و رنگ آن خاکستري مي گردد . منفذ پوست بازتر و وسيع تر مي شوند .

فعاليت غدد چربي : غدد چربي در پوست بزرگ و فعال مي شوند . در اثر افزايش فعاليت غدد چربي ممکن است جوشهايي روي صورت و پوست بدن ظاهر شوند که به آنها آکنه مي گويند و محل شايع آنها صورت است . اين جوشها نبايد دستکاري شوند زيرا در اثر دستکاري حالت چرکي پيدا مي کند و احتمال آنکه جايشان به صورت فرورفتگي در صورت باقي بماند بيشتر مي شود . اگر اين جوشها زياد شدند و ايجاد ناراحتي کردند بهتر است با مشورت والدين به پزشک مراجعه شود و از خوردن شيريني وغذاهاي چرب و پرادويه حتي المقدور خودداري شود . در ضمن غدد عرق زيربغل شروع به فعاليت ميکند و عرق کردن در مراحل پيشرفت بلوغ افزايش مي يابد . اين فعاليتهاي غدد چربي وعرق ممکن است سبب توليد بوي خاصي که کمي ناراحت کننده است شود .

تغيير صدا : تغيير صدا ناشي از رشد طنابهاي صوتي است . تغيير صدا در زمان رشد کامل صورت مي پذيرد . صدا در ابتدا خشن و بعد بم مي شود و در ابتدا کمي ناهنجار و شايد دورگه است ولي به تدريج آهنگ صدا مطلوبتر مي شود .

رشد عضلات : عضلات بخصوص عضلات سينه رشد مي کند و نيرو مي گيرد ؛ ساقها و بازوان و شانه ها شکل مي گيرند .

برآمدگي در محل پستان : برآمدگيهاي مختصري در اطراف نوک پستان در مردان بين ۱۲ تا ۱۴ سالگي ظاهر مي شود . اين حالت چند هفته طول مي کشد و سپس هم در تعداد و هم در اندازه کاهش مي يابند .

پس : تغيير در اندازه و اندامهاي بدن و بروز صفات اوليه و ثانويه جنسي از علائم بلوغ هستند .

دوران نوجواني و بلوغ يکي از مهمترين دوران زندگي فرد است و بايد به آن توجه لازم شود زيرا :

بخش قابل ملاحظه اي از جمعيت کشورهاي در حال توسعه را نوجوانان تشکيل ميدهند .

بلوغ يکي از مراحل رشد و نمو است که ويژگيهاي خاص خود را دارد و اگر اين خصوصيات شناخته نشوند و رفتار و برخورد مناسبي با آنها نداشته باشيم مشکلات فراواني به بار مي آورند .

بلوغ در واقع يعني بلوغ جنسي . رفتار جنسي اگر در مسير هدايت شده و درست قرار نگيرد آسيب پذيري و مخاطرات فراواني را به وجود مي آورد . بايد با آموزش صحيح وبيان روشن نوجوانان را براي يک زندگي سالم و با نشاط همراه با مسؤوليت پذيري خانوادگي آماده کنيم .

گردآوری : گروه اینترنتی نیک صالحی
http://www.niksalehi.com/news/
  ایستگاه سلامت نیک صالحی
سرگرمی
جدیدترین خبرهای امروز
تازه های نیک صالحی در یک نگاه
عکس های دیدنی
جدیدترین خبرهای امروز
بخش علمی
خروجی RSS برای بخش  علمی مرتبط
Copyright (c) 2003-2014 Niksalehi.com All Rights Reserved. © کلیه حقوق متعلق به سایت نیک صالحی می باشد. باز نشر مطالب تنها با ذکر منبع مجاز می باشد .