| سلامت:نگاهي به وزن و قد كودكان بر روي نمودار رشد تو چرا قد نميكشي، بچه؟ در كشور ما تقريبا همه بچهها، كارت پايش رشد دارند كه يك طرف آن كارت واكسن كودك است و در سمت ديگر آن سه... |

سلامت:نگاهي به وزن و قد كودكان بر روي نمودار رشد
تو چرا قد نميكشي، بچه؟
در كشور ما تقريبا همه بچهها، كارت پايش رشد دارند كه يك طرف آن كارت واكسن كودك است و در سمت ديگر آن سه منحني براي رسم رشد دور سر، وزن و قد كودك وجود دارد
دكتر پريسا شباني
<در جهان امروز ما به دليل اشتباهات زيادي كه مرتكب شدهايم، مقصريم. اما بزرگترين اشتباه ما يا بهتر بگويم جنايتي كه مرتكب شدهايم. <بيتوجهي نسبت به نوزادان و كودكان> بوده است. بسياري از نيازها را ميتوان به بعد موكول كرد، اما در مورد كودك اينچنين نيست زيرا همين لحظه استخوانهايش در حال تكميل و خونش در حال ساخته شدن و شعور و احساسش در حال رشد است. به همين دليل نيازهايش را نميتوانيم به فردا موكول كنيم. زيرا اسم او امروز است.>
گابريلا ميسترال شاعر و برنده جايزه نوبل در ادبيات
يكي از بزرگترين بيتوجهيهايي كه ميتوان از آن نام برد، عدم توجه به وضعيت تغذيه و رشد كودكان است. يك نگاه بسيار ساده به وضعيت تغذيه كودكان كشور نشان ميدهد كه بخش عظيمي از بچهها دچار افت رشد هستند و در بيشتر موارد، توجهي هم به اين افت رشد نميشود، در حاليكه اگر اين كودكان به موقع شناسايي شوند و علت افت رشد آنها مورد بررسي قرار گيرد، ميتوان به راحتي از بروز سوء تغذيه در آنها جلوگيري كرد. درست است كه سوءتغذيه يك مشكل چند بعدي است و عوامل متعددي مثل فقر، دسترسي نداشتن به غذا، ناآگاهي، عادتهاي غلط غذايي، بيماري، محيط آلوده و ناسالم و بسياري مسائل ديگر در ايجاد آن دخيل هستند ولي در كنار تمام اين موارد، افزايش آگاهيهاي تغذيهاي بهويژه در مادران و تغيير نگرش افراد جامعه و ايجاد رفتارهاي مناسب بهداشتي، تغذيهاي، نقش بسيار مهمي در بهبود وضعيت رشد كودكان و جلوگيري از ايجاد سوء تغذيه دارد.
در كشور ما تقريبا همه بچهها، كارت پايش رشد دارند كه يك طرف آن كارت واكسن كودك است. در سمت ديگر آن سه منحني براي رسم رشد دور سر، وزن و قد كودك وجود دارد. در مراكز بهداشتي، درماني، شهري و روستايي، بچهها از زمان تولد به طور مرتب قد و وزن شده منحني رشد آنها رسم ميشود و در صورت نياز و مشاهده افت رشد اين كودكان براي معاينه و علتيابي به پزشك ارجاع ميشوند، اما همين كارهاي به نظر ساده كه گفته شد، در مراحل مختلفي با اشكال روبهرو ميشود، اشكالاتي كه اگر مادري بداند كه همين بيتوجهيهاي جزئي ميتواند زمينهساز سوءتغذيه و مشكلات بزرگ در كودك شود، هرگز باعث ايجاد آن نميشود.
اصل اول: مراجعه مرتب
درست است كه در مراكز بهداشتي - درماني، كودكان در سه موعد مقرر به طور رايگان وزن ميشوند و منحني رشد آنها رسم ميشود، ولي لازمه اين كار اين است كه والدين براي كودك وقت بگذارند و به طور مرتب و سر موعد مقرر كودك را براياندازهگيري قد و وزن به مركز بهداشت ببرند. بسياري از والدين هستند كه به بهانه اينكه <ما بچهمان را پيش پزشك يا متخصص اطفال ميبريم> براي اين كار به مراكز بهداشتي مراجعه نميكنند و البته دو، سه ماه اول هم كودك را پيش
عوامل متعددي مثل فقر، دسترسي نداشتن به غذا، ناآگاهي، عادتهاي غلط غذايي، بيماري، محيط آلوده و ناسالم و بسياري مسائل ديگر در اختلال رشد دخيل هستند
زشك ميبرند و منحني كودك رسم ميشود، ولي كمكم به علتهاي مختلف مثل دقت نداشتن و گراني ويزيت و شلوغي مطب و… اين كار ترك ميشود و اولين سنگ بناي بيتوجهي به كودك از همين جا گذاشته ميشود.,
اصل دوم: آشنايي با نمودار رشد كودك
دسته دوم، مادراني هستند كه نسبت به سري قبل، حساسترند و زحمت كشيده و كودك را مرتب براي بررسي رشد نزد پزشك و يا به مراكز بهداشتي درماني ميبرند ولي توجهي به نمودار رشد كودكشان ندارند. نمونهداري كه در كارت پايش رشد كودك كشيده ميشود در حالت طبيعي بايد به طور موازي با نمودارهاي استاندارد رسم رشد بر روي كارت رشد، بالا برود. در اين حالت ميتوان گفت رشد كودك طبيعي است ولي در غير اين صورت با حالاتي مواجه هستيم كه نياز به توجه و دقت بيشتري وجود دارد.
نمودار رشد آهسته به مدت طولاني
در اين حالت كودك در هر مرحله رشد ميكند، ولي ميزان اين رشد در حد مطلوب نيست و شيب منحني كم شده است. در اين حالت اگر با پيگيري منظم، زود متوجه اختلال در منحني رشد شويم ميتوانيم با توجه بيشتري به تغذيه كودك تا حدي رشد از دسته رفته او را جبران كرده و مانع توقف يا افت وزن او شويم.
افقي شدن منحني رشد
در اين حالت در دوبار پياپي كه كودك براي پايش رشد مراجعه ميكند، وزن او تغييري نكرده و افزايش نيافته است. اين مسئله بسيار اهميت دارد و در صورتي كه چنين حالتي پيش بيايد كودك بايد كودك براي بررسي علت احتمالي، به پزشك مراجعه كند، تا هرچه سريعتر علت عدم وزنگيري او مشخص شود. اگر مادر، كودك را مرتب براي پايش رشد به مركز بهداشتي ببرد ولي به افقي شدن منحني توجهي نكند و به توصيه كاركنان بهداشتي براي مراجعه به پزشك جهت علتيابي، توجه نكند، تمام كارهاي قبلي خود را به نوعي زير سوال ميبرد، چون تمام اين كارها براي كشف همين حالتهاي افت و توقف رشد است.
نزولي شدن منحني رشد
اين حالت زماني رخ ميدهد كه نه تنها كودك در دوبار وزنگيري، افزايش وزن نداشته، بلكه وزن او نسبت به دفعه قبل كمتر هم شده باشد، نزولي شدن شيب منحني رشد، بسيار اهميت دارد و حتما بايد توسط پزشك بررسي شود و چون علاوه بر اشكالات تغذيهاي ممكن است برخي بيماريها مثل عفونت ادراري و… هم وجود داشته باشند كه باعث از دست رفتن وزن كودك شده باشد.
|